петак, 04. јануар 2013.

Razglednica - opštinska zgrada

Razglednica iz prvih decenija XX veka prikazuje staru opštinsku zgradu. Podignuta je 1868. u vreme gradonačelnika Jozefa Mila. Svojom dužom osnovom nalazila se u Somborskoj ulici. U produžetku se naslanjala na školsku zgradu (gde se sada nalaze fiskulturna sala i Gimnazija). Ulazni trem je izveden u duhu klasicizma sa četiri dorska stuba. Kao jedna od najvažnijih zgrada i simbol Odžaka često se pojavljivala na brojnim razglednicama.
Ova razglednica je baš kao i mnoge druge nastala u čuvenoj odžačkoj štampariji Jozefa Pfistera.



четвртак, 03. јануар 2013.

Đena Pavlović


Poznati pesnik, prevodilac i advokat, rodio se u Odžacima 1851. godine u vreme posete njegove majke prijateljima koji su ovde živeli. Pohađao je prema nekim izvorima gimnaziju u Segedinu i Požunu (Bratislava), a prema drugim u Somboru. Pravni fakultet je završio u Pešti. Bio je pripadnik pokreta Omladina koji je okupljao mlade srpske intelektualce. Njegov prvi i jedini roman Kome se ne prašta objavljen je u Novom Sadu. Najveći deo života provodi u Somboru kao činovnik i advokat. Družio se sa pesnikom Jovanom Grčićem – Milenkom. Nakon prerane Grčićeve smrti, u bečkom listu Srbija izlazi 29 Pavlovićevih pesama u duhu u kome je pisao i Milenko. U potrazi za izlečenjem od tuberkoloze boravi u Dubrovniku 1901. godine, a po povratku u Sombor umire iste godine. 
Preveo je na mađarski jezik Zmajeve Đuliće uveoke. Svoj lokalni identitet u znaku Odžaka potvrdio je u humurističko-satiričnom spevu Sitna knjiga od Krajine Marku, šalje mu je na koljeno: Odžačanin Đemo.

Đena Pavlović

Razglednica sa fotografijom Velike gostionice



Razglednica sa početka XX veka prikazuje Veliku gostionicu (Hajc-Sujer) na raskrsnici glavne i Somborske ulice. Gostionica je bila okosnica društvenog života u Odžacima pre i nakon Drugog svetskog rata. U njoj su se održavali koncerti, maskenbali, sportska dešavanja... Nakon rata u dvorištu se nalazila letnja bašta u kojoj je radio i letnji bioskop. Srušena je 1969. kada je na istom mestu uređen Trg 22. oktobra.




Fizionomija centra Odžaka polovinom XIX veka



Uverljiv dokument o nekadašnjem izgledu centra naselja je i prva zabeležena fotografija u Odžacima. Snimljena je u drugoj polovini XIX veka. Na njoj se vidi nekoliko zanimljivih detalja.
Zapadno od crkve još uvek se nalazi najstarija poznata opštinska zgrada. Prilično je skromnih dimenzija sa četvorovodnim trščanim krovom. Fasadom u glavnoj ulici dominiraju četiri prozora sa šalokatrama. Jednostavno rešenje i izgled bez dekoracije veran je pokazatelj brzine u kojoj je izgradnja realizovana u vreme i nakon kolonizacije Nemaca u XVIII veku. Građevine iz tog perioda su praktične, ali često bez estetskih detalja i složenijih zahvata.
Pored stare opštinske zgrade nalaze se dve preke kuće monumentalnih dimenzija. One nisu do danas sačuvane. Na njihovom mestu sada se nalazi manja parkovska površina i stara opštinska zgrada.


Odžaci u drugoj polovini XIX veka